خلاصه روش تحقیق شهر کهک ( نوفل لوشاتو ) استان قم
چکیده
یکی از مطالعات اساسی برای برنامهریزی و توسعه، شناخت ویژگیهای طبیعی مناطق و آگاهی از توانها و استعدادهای بالقوه آن است در این راستا مطالعهی ژئومورفولوژی به عنوان علمی که به بررسی اشکال وعوارض سطح زمین از نقطه نظر ماهیت، نوع مواد وفرآیندهای مؤثر در تحول آنها میپردازد؛ نقش زیربنایی در برنامههای توسعه ایفا مینماید. در این پایاننامه منطقهی کهک واقع در قسمت جنوبی استان قم مورد بررسی قرار گرفته است.
سه
هدف اصلی تحقیق شناخت قابلیتها و محدودیتها میباشد به لحاظ قابلیت میتوان به ذخیرهسازی آبهای زیرزمینی و سطحی، امکان توسعهی آب و خاک مناسب، قابلیت برای ایجاد و توسعهی شهرکها و روستا شهرهای جدید در زمینهای مناسب، و توسعهی صنعت توریسم را نام برد. محدودیتهایی نظیر سیلخیزبودن منطقه و آسیبپذیری ناشی از سیلاب در بیشتر نقاط، وجود حرکتهای دامنهای به لحاظ دارابودن شیب زیاد و سازندهای متنوع در بسیاری از روستاها و زمینهای زراعی آنها وفرسایش شدید به دلیل وجود سازندهای حساس به فرسایش نیز وجود دارد. از آنجا که کهک در روند توسعه قرار دارد، لازم است به شرایط، توانها و محدودیتهای محیط طبیعی توجه بیشتری معطوف گردد که با شناخت آنها، توسعهی شهری، روستایی، انسانی، کشاورزی و صنعتی و معدنی و ... در جهت یک توسعهی بدون تخریب حرکت کنند.
واژگان کلیدی : توسعه منطقه ای، کهک، ژئومورفولوژی، آمایش
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1 موقعیت منطقهی مورد مطالعه
منطقهی کهک در قسمت جنوبی استان قم واقع شده است که شامل دو دهستان کهک و فردو میباشد. وسعت منطقه که 18 روستا تحت نفوذ خود دارد 953 کیلومترمربع میباشد. مساحت دهستان کهک 687 کیلومترمربع و دهستان فردو 266 کیلومترمربع است. از نظر مختصات ریاضی بین عرض های جغرافیایی 34درجه و 5دقیقه تا 35درجه و 10دقیقه شمالی و طول های شرقی 50درجه و 15دقیقه تا 51درجه و 30دقیقه در ناحیهی ایران مرکزی واقع شده است.(طرح هادی شهر کهک،1379) ارتفاع منطقه 1000تا3100 متر از سطح آبهای آزاد میباشد. از مهمترین ارتفاعات منطقه که در نیمهی جنوبی آن قرار دارد میتوان به کوه سلطان سعد شاه و لارها اشاره کرد که به ترتیب 2930و3109متر ارتفاع دارند.
رود دائمی در منطقه وجود نداشته و مهمترین رودهای آن دره باغ، فردو و وشنوه میباشد.
از نظر راههای ارتباطی بین جادهی قم-کاشان و قم- سلفچگان قرار دارد. واز نظر موقعیت نسبی در همسایگی استان اصفهان است.(طرح هادی شهر کهک،1379)
در شکل شمارهی1-1 موقعیت استان قم در کشور و درشکل شمارهی1-2 موقعیت منطقهی مورد مطالعه در استان قم و پراکندگی شهر و روستاهای منطقه نشان داده شده است.
(تصاویر و نمودار در فایل اصلی موجود است)
1-2 بیان مسئله و ضرورت اجرای طرح
رکن اصلی هر تحقیق علمی مرحلهی انتخاب، تعریف و بیان مسئله تحقیق است. زیرا محقق بر پایهی آن کلیه فعالیتهای تحقیقاتی خود را شکل میدهد. ( حافظ نیا ، 1377، ص 70)
آنچه بیش از هر عاملی انگیزهی انجام تحقیقی را به وجود میآورد، ضرورت آن میباشد. امروزه شکاف عظیم موجود ، بین مناطق توسعه یافته و در حال توسعه به طورکلی از حادترین موضوعات عصر حاضراست که مورد توجه کارشناسان و مسئولین میباشد.(طرح هادی شهر کهک،1379)
عقیدهی بسیاری از کارشناسان بر این است که جریان توسعه بایستی ابتدا از درون کشور و با تجدید نظر ساختار فعلی آن آغاز شده و سپس تعلیم و گسترش بیرونی یابد. سرمایه گذاری بر روی طرح جامع منطقهای و شناسایی قطبهای توسعه در مناطق از مهمترین مسائل است. ایجاد تعادل در سطح مناطق مختلف و توسعهی متناسب مناطق روستایی و شهری و به موازات آن کنترل لجام گسیختهی مهاجرت روستاییان به شهرها که به گسترش زاغهنشینی، مشکلات زیستمحیطی و اجتماعی منجر میشود؛ از اهداف اصلی محسوب میگردد.
به منظور توسعهی شهری و روستایی نیاز به دستیابی اطلاعات اساسی از محیط است با افزایش گسترش پهنههای شهری و روستایی لازم است برنامهریزی دقیق و اصولی از استعدادها و قابلیتها و نیز محدودیتها فراهم شود تا بر پایداری آن برنامهریزی شود.
.بررسی در زمینهی توسعه، با توجه به عوامل ژئومورفولوژیکی موضوعی جدید است. از طرفی ژئومورفولوژی به عنوان دانش و تکنیک در عمران محیطی مبین شناخت امکانات و محدودیتهای طبیعی از جمله در زمینهی توسعه است.
در این راستا شناخت شهرهای کوچک ( به خصوص مراکز بخشها و دهستانها )از اهمیت برخوردار است. شهر کهک که به عنوان مرکز بخش کهک (نوفل لوشاتو) در سطح استان قم محسوب میگردد؛ به همراه 18 روستای تحت نفوذش برای این تحقیق در نظر گرفته شده است.
این شهر که به عنوان مرکز توسعه در سطح منطقهی تحت نفوذ خود ایفای نقش می نماید، توانسته میزان قابل ملاحظهای خدمات وامکانات را در طول سالهای اخیر جذب نماید.
در مورد این منطقه نیز میتوان با استفاده از تحقیقات ژئومورفولوژی در کنار سایر مطالعات مربوط به توسعه و برنامهریزی و از طرفی با شناخت ظرفیتها و قابلیتهای مثبت و همچنین شناخت محدودیتهایی که محیط طبیعی در اختیار میگذارد برای استفاده هر چه بهتر از محیط در جهت توسعه شهری، روستایی، صنعتی و کشاورزی برنامهریزی نمود.
1-3 پیشینهی تحقیق :
بررسی ومطالعهی کارهای گذشتگان نه تنها باعث تسلط محقق بر موضوع مورد مطالعه میگردد؛ بلکه باعث بیشتر شدن اطلاعات او در زمینه تحقیق میشود. این کار سبب میشود که محقق با دید بازتری مسئله را ببیند؛ فضای نگرش وی به مسئله روشنتر شود و در نتیجه بر موضوع مسلط شود، از دوباره کاری جلوگیری نماید و در این زمینه از تجارب دیگران استفاده کند. ( حافظ نیا ، 1380، ص 74)
در پیگیری و جستجوی منابع علمی برای تحقیق حاضر، مأخذ عمومی که مستقیماً به مسئلهی توسعه از منظر ژئومورفولوژی پرداخته باشد یافت نشده، منطقهی کهک نیز منطقهای بکر است که هیچ گونه تحقیق علمی در آن انجام نشده است.
به طور کلی دو نوع پژوهش در این راستا صورت گرفته که میتواند از جنبههای مختلف، راهنما و راهگشای این تحقیق باشد.
گروه اول، شامل منابع نظری که به طور اجمال و کلی به موضوع پرداختهاند و در چارچوب و خطوط کلی تحقیق و همچنین مبانی نظری مورد استفاده قرار گرفتهاند. از جمله کتب زیر:
1- کاربرد ژئومورفولوژی در آزمایش سرزمین و مدیریت محیط
2- ژئوموروفولوژی و برنامه ریزی محیطی
3- ژئومورفولوژی شهری
4- ژئومورفولوژی مناطق شهری
5- ژئومورفولوژی کاربردی ( جلد سوم )
و همچنین کتبی در زمینهی توسعه شامل :
1- برنامهریزی محیطی برای توسعه زمین
2- جامعه شناسی توسعه
3- توسعه و برنامهریزی
مقالاتی که راجع به ژئومورفولوژی وتوسعه نوشته شده است ؛ که مرتبط با موضوع این پایان نامه میباشد .از جمله :
محمودی (1376)در مقالهای تحت عنوان کابرد ژئومورفولوژی در مطالعات محیطی اشاره میکند: قدمت استفاده از زمین و تنوع فعالیتهای آهانه و ناآگانه در جریان این فعالیتها که بر محیط طبیعی وارد شده است، انسان را به تأمل و تفکر واداشته و به این نتیجه رسانیده است که هر محیطی از توان محدودی برخوردار است و برای نوعی بهرهوری مناسب میباشد. آگاهی بر این معضل جز از طریق شناسایی اولیه و مطالعات دقیق بعدی امکان پذیر نبوده است. سهم ژئومورفولوژی در این مطالعات به وضوح برتر از سایر زمینههای علوم زمین است. در یک توسعهی پایدار مطالعات ژئومورفولوژی اساسیترین نقش را بر عهده دارد.
در مقالهی دیگری چوبینه (1387) مینویسد: درمطالعات ژئومورفولوژی توجه به سکونتگاههای انسانی اعم از شهر یا روستا را میتوان به عنوان اصلیترین محور مطالعات به شما آورد. زیرا شناخت فرایندها و روابط پیچیدهی درونی هر چشم انداز طبیعی، طراحان و برنامهریزان اسکان در سطح ملی و منطقه ای را قادر به درک دقیق توان محیط و پیش بینی آیندهی بستر این سکونتگاهها خواهد کرد.
خسروی و اشنویی (1387) در تأثیر پدیدههای ژئومورفولوژیکی بر شکلگیری و تکامل شهر به این مسئله میپردازد که: شایسته است قبل از ایجاد و توسعهی شهرها یا پروژههایی که به سرمایهی کلان و شرایط ایمنی بیشتری نیاز دارند، علاوه بر مطالعات دیگر، به پژوهشهای ژئومورفولوژیکی نیز توجه خاص شود، زیرا اغلب فرایندهای ژئومورفولوژیکی در شرایط عادی خود را بروز نمیدهند و به صورت مخفی باقی میمانند ولی در شرایط مناسب باعث بروز حوادث ناگوار میگردند.
همچنین در مقالهای با عنوان بررسی نقش ژئومورفولوژی در توانهای محیطی، رنجبر و زیدی (1378) نتیجهگیری کردهاند که: به طور کلی هر گونه برنامهریزی ناحیهای و آمایش سرزمین،مدیریت محیط، استفاده از قابلیتها و ظرفیتهای منطقه و محیط طبیعی زمانی نتایج مطلوب را به دنبال خواهد داشت که مطالعات ژئومورفولوژیکی ناحیهای مبنای بهرهبرداری قرار گیرد.
معیری و ولی (1378) در مطالعهی ژئومورفولوژی به عنوان زیربنای ایجاد و توسعهی سیستم های حیاتی اشاره میکنند که: وسیع بودن سطوح باعث ایجاد مراکز گسترده و بدون محدودیت جهت توسعه قلمداد میشود. وسعت کم عامل محدودیت توسعه میباشد. شیبهای ملایم، عامل مثبتی در پالایش محیط و ایجاد چشم انداز تلقی میشود و شیبهای تند باعث محدودیت کاربری اراضی است. همچنین باعث ناپایداری و افزایش هزینههای عمرانی میشود. خصوصیات ذاتی که به اشکال زمین برمیگردد میتواند به صور: مخروط افکنهها، سوحل، دلتاها، دشتها و دشتسرها و سایر اشکال زمین ظهور یابد که متناسب با هر شکل یا واحد، خصوصیات ذاتی نظیر آبدهی، حاصلخیزی زمین، پایداری و خطرات طبیعی آن نیز مشخص میشود.
ودر نهایت صفاری (1388) در زمینهی ارزیابی ژئومورفولوژیکی توسعهی شهری مینویسد: بررسیهای ژئومورفولوژیکی در فعالیتهای عمرانی به منظور طراحی و اجرای بناهای مقاوم و زیر بنایی ضرورت دارد. گسترش فعالیتهای عمرانی، بدون در نظر گرفتن بررسی های ژئومورفولوژیکی، خسارت های جبران ناپذیری را به دنبال داشته است.
همچنین از پایاننامههای دورهی کارشناسی ارشد و دکتری در موضوعات مرتبط با توسعه و ژئومورفولوژی استفاده شده است.
گروه دوم آن دسته ازمطالعات و پژوهشهایی است که در زمینهی مسائل محیطی و یا توسعه و یا طرحهای عمرانی در منطقه انجام شده است :
1- گزارش طرح هادی شهر کهک
2- گزارش طرح هادی بعضی روستاهای تحت نفوذ
3- سند چشم انداز توسعهی بلندمدت استان قم
4- تحقیقات سازمان وزارت جهاد کشاورزی
5- تحقیقات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان قم
6-طرحهای اجرایی ادارهی کل منابع طبیعی استان قم
وتحقیقات دیگر که از همهی آنها برای کامل شدن اطلاعات بهرهبرداری شده است.
Abstract
One of the fundamental studies for planning and development is that to recognize natural features of areas and to aware of facilities and potential talents. In this way, science of geomorphology is one that studies shape and areas of earth from points like nature, type of materials and effective processes in changes of them , and geomorphology plays a key role in development planning. In this thesis , " kahak" , located in south of " Ghom province " , is investigated
Main goal of research is that to determine capabilities and limitations . capabilities include reservation of underground waters and reservation of superficial waters , possibility of development of water and soil , capability for building and developing of ting towns , rurals and new towns in suitable areas ,developing of tourism industry . limitations include flood plain of region, damagable to flood in some area, foothill movement because of sharp slope in rurals and farm fields and great erosion due to sensitive elements of erosion As " kahak" is developing region, it is neccessary to pay attention towards conditions and capabilities and limitations of natural environment of it . By knowing these capabilities and limitations of natural environment, we can more towards urban development , rural and human sources and agricultural and industrial and mineral development and towards a perfect development. ( no d
فهرست روش تحقیق شهر کهک ( نوفل لوشاتو ) استان قم
فهرست:
فصل اول- کلیات تحقیق .......................................................................................... 1
1-1 موقعیت منطقه ی مورد مطالعه....................................................................................................... 2
1-2 بیان مسئله و ضرورت اجرای طرح ................................................................................................ 4
1-3 پیشینه تحقیق ..................................................................................................................................... 5
1-4 اهداف تحقیق ....................................................................................................................................... 8
1-5 سئولات تحقیق ................................................................................................................................... 9
1-6 فرضیات تحقیق ................................................................................................................................... 9
1-7 روش تحقیق ......................................................................................................................................... 9
1-8 تجزیه و تحلیل اطلاعات .................................................................................................................. 10
1-9 محدودیت ها و مشکلات تحقیق ................................................................................................... 11
فصل دوم- زمین شناسی منطقه .............................................................................. 12
2-1 زمین شناسی منطقه ........................................................................................................................ 13
2-2 رسوب شناسی منطقه ...................................................................................................................... 14
2-2-1 ائوسن .............................................................................................................................................. 14
2-2-2 اولیگوسن......................................................................................................................................... 15
2-2-3 رسوبات دوران چهارم ................................................................................................................. 15
2-3 داده های تکتونیکی .......................................................................................................................... 16
2-3-1 گسل ها .......................................................................................................................................... 17
2-3-1-1 گسل بیدهند ........................................................................................................................... 18
چهار
2-3-1-2 دیگر گسل ها .......................................................................................................................... 19
2-4 داده های ساختمانی ......................................................................................................................... 20
2-4-1 چین خوردگی .............................................................................................................................. 20
2-5 لیتولوژی .............................................................................................................................................. 22
2-5-1 ائوسن .............................................................................................................................................. 22
2-5-2 اولیگوسن ....................................................................................................................................... 24
2-5-3 اولیگوسن- میوسن ..................................................................................................................... 24
2-5-4 میوسن ............................................................................................................................................ 25
2-5-5 پلیوسن- کواترنری ...................................................................................................................... 25
فصل سوم- اقلیم شناسی منطقه ............................................................................ 26
3-1 ویژگی های آب و هوایی منطقه...................................................................................................... 27
3-2 دما ......................................................................................................................................................... 29
3-3 بارندگی ................................................................................................................................................ 31
3-4 رطوبت نسبی ...................................................................................................................................... 34
3-5 یخبندان ............................................................................................................................................... 35
3-6 طبقه بندی اقلیمی منطقه .............................................................................................................. 36
فصل چهارم- مصداق های توسعه ........................................................................... 38
4-1 مفهوم توسعه ...................................................................................................................................... 39
4-2 توسعه، جمعیت و نیازهای انسانی.................................................................................................. 40
4-3 جمعیت و منابع ................................................................................................................................. 41
4-4 توسعه ی روستایی ............................................................................................................................ 43
پنج
4-5 توسعه ی کشاورزی .......................................................................................................................... 44
4-5-1 راهبردها و سیاست های توسعه کشاورزی ............................................................................ 45
4-5-2 استفاده از زمین ........................................................................................................................... 46
4-5-3 استفاده از آب ............................................................................................................................... 47
4-6 توسعه ی صنعتی .............................................................................................................................. 49
4-6-1 مهمترین قابلیت ها و محدودیتهای توسعه ی صنعتی ...................................................... 49
4-6-2 راهبردهای توسعه ی صنعتی و معدنی ................................................................................. 50
4-6-3 استفاده از معادن .......................................................................................................................... 51
4-6-3-1 قابلیت ها و محدودیت های بخش معدن ......................................................................... 55
4-7 توسعه ی شهری ................................................................................................................................ 55
4-7-1 اهداف طرح های توسعه ی شهری ......................................................................................... 56
4-8 توسعه و برنامه ریزی ژئومورفولوژیک ........................................................................................... 56
4-9 توسعه و ژئومورفولوژی کاربردی .................................................................................................... 58
فصل پنجم- اشکال و فرایندهای ژئومورفولوژیک موثر بر توسعه ی کهک.............. 61
مقدمه .............................................................................................................................................................. 62
5-1 براساس آبراهه ها و انواع شبکه های زهکشی ........................................................................... 62
5-2 آبهای زیرزمینی ................................................................................................................................. 70
5-3 براساس مخروط های آبرفتی .......................................................................................................... 72
5-3-1 مخروط افکنه های فعال ............................................................................................................ 73
5-3-2 مخروط افکنه های غیر فعال .................................................................................................... 74
5-3-3 پادگانه های کهن یا trl............................................................................................................... 74
شش
5-3-3-1 پادگانه های کهن از نظر پوشش گیاهی .......................................................................... 74
5-4 براساس سطوح هموار (دشت سر) ................................................................................................ 75
5-4-1 دشت سر لخت ............................................................................................................................. 77
5-4-2 دشت سر انتهایی شبکه آب (دشت سر آپانداژ) ................................................................. 79
5-5 براساس سطوح شیب دار ................................................................................................................ 80
5-5-1 تیپ کوهستان با توده ی سنگی ............................................................................................. 83
5-5-2 تیپ کوهستان با بیرون زدگی .................................................................................................. 85
5-5-3 تیپ کوهستان با گیلویی ........................................................................................................... 86
5-6 حرکات دامنه ای ............................................................................................................................... 90
5-7 براساس سازندهای سطحی ............................................................................................................. 94
5-8 فرسایش خاک .................................................................................................................................. 100
5-9 کاربری اراضی ................................................................................................................................... 102
فصل ششم- ارزیابی و نتیجه گیری ........................................................................ 103
6-1 پاسخ به سوالات تحقیق ................................................................................................................ 104
6-1-1 سوال اول تحقیق ....................................................................................................................... 104
6-1-2 سوال دوم تحقیق........................................................................................................................ 111
هفت
منبع:
احمدی، حسن ، ژئومورفولوژی کاربردی، انتشارات دانشگاه تهران، 1378
ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا ، جامعه شناسی توسعه، انتشارات کیهان، 1384
ازکیا مصطفی و غفاری، غلامرضا، توسعهی روستایی با تأکید بر جامعهی روستایی ایران، انتشارات نی ، 1383
امامی، هاشم، شرح نقشهی زمین شناسی چهارگوش قم، انتشارات سازمان زمین شناسی کشور،1370
بحرینی، سیدحسین، فرآیند طراحی شهری، انتشارات دانشگاه تهران، 1377
بخشداری کهک، آمار جمعیت بخش کهک، 1388
بهفروز، فاطمه، فلسفهی روش شناسی تحقیق علمی در جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران، 1378
تودارو، مایکل، توسعهی اقتصادی در جهان سوم، ترجمهی غلامعلی فرجادی جلد 1، انتشارات سازمان برنامه و بودجه، 1368
حافظ نیا، محمدرضا، مقدمهای بر روش تحقیق در علوم انسانی، انتشارات سمت، تهران، 1377
حسینزاده، مهدی، قابلیت ژئومورفولوژیکی توسعهی شهری بیرجند، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکدهی جغرافیا، 1384
خسروی، یونس و اشنویی، امیر، پدیدههای ژئومورفولوژی و تأثیر آنها در شکلگیری و تکامل شهر، مجموعه مقالات جایگاه ژئومورفولوژی در آمایش سرزمین و مدیریت محیط، 1387
درویشزاده، علی ، زمین شناسی ایران، انتشارات پیام نور، 1377
دیوید هریسون، جامعه شناسی نوسازی و توسعه، ترجمهی علیرضا کلدی، انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی، 1376
رجائی- عبدالحمید کاربرد ژئومورفولوژی در آمایش سرزمین و مدیریت محیط، انتشارات قومس
رضایی مقدم، محمدحسین و ثقفی، مهدی، کاربرد تکنیکهای جدید برای طبقهبندی و تحلیل مخاطرات ژئومورفولوژی در گسترش شهر تبریز، فصلنامهی مدرس علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، دوره ی 9، ش1، 1384
رنجبر، محسن و زیدی، آصف، بررسی نقش ژئومورفولوژی در توانهای محیطی با استفاده از مدل فازی، مجموعه مقالات جایگاه ژئومورفولوژی در آمایش سرزمین و مدیریت محیط، 1387
روستایی، شهرام و جباری، ایرج، ژئومورفولوژی مناطق شهری، انتشارات سمت، تهران، 1386
رهنمایی، محمدتقی، مجموعه مباحث و روشهای شهرسازی(جغرافیا)، چاپ اول، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری تهران، 1382
زمردیان، محمدجعفر، کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامهریزی شهری و روستایی در رشتهی جغرافیا، انتشارات دانشگاه پیام نور، تهران، 1374
زمانی پور، اسدالله، ترویج کشاورزی در فرآیند توسعه، انتشارات دانشکدهی کشاورزی بیرجند، مشهد، 1373
زنجانی، حبیب ا...، جمعیت و توسعه، مجموعه مقالات، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، 1371
سازمان مدیریت و برنامهریزی استان قم، دایرهی تهیهی نقشه(کاربری اراضی، خطوط همدما و همبارش و...)،1387
سازمان هواشناسی کل استان قم،آمار هواشناسی کهک(87-1381)
شهبازی، اسماعیل، توسعه و ترویج روستایی، انتشارات دانشگاه تهران، 1381
شناسنامهی ترویجی وزارت جهاد کشاورزی استان قم ، بخش کهک، 1387
صفاری، امیر و مقیمی، ابراهیم، ارزیابی ژئومورفولوژیکی توسعهی شهری و آسیبپذیری ناشی از زمین لغزش در دامنههای کوهستانی کلان شهر تهران،مجلهی پژوهشهای جغرافیای طبیعی، ش 1388،68
طاهرخانی، مهدی، صنعتی شدن روستا، سنگ بنای استراتژی آیندهی توسعهی روستایی ، انتشارات وزارت جهاد کشاورزی، 1379
طرح تفصیلی اجرایی کهک، ادارهی کل منابع طبیعی استان قم، مهندسین مشاور فرسپنداب، 1384
سند چشمانداز توسعهی بلندمدت استان قم، 1385
طرح هادی شهر کهک، گروه مهندسین مشاور فجر و توسعه، 1379
قبادیان – عطاء ا... ، سیمای طبیعی فلات ایران، انتشارات دانشگاه شهید باهنر، کرمان، 1369
کاظمی، سیدمهدی، تحولات ساختاری و عملکردی شهر مذهبی فرهنگی قم، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران ، 1368
کردوانی، پرویز، ژئوهیدرولوژی در جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران، 1385
محمودی، فرج ا...، کاربرد ژئومورفولوژی در مطالعات محیطی، مجموعه مقالات همایش پژوهشها و قابلیتهای علم جغرافیا در عرصهی سازندگی،1376
مختاری، داود، جایگاه ژئومورفولوژی در ارزیابی بلایای طبیعی و مقابله با آنها در ایران، فصلنامهی سرزمین، ش9 ، 1385
معتمد- احمد، زمین شناسی عمومی، انتشارات دانشگاه تهران، 1374
معتمد، احمد و مقیمی، ابراهیم، کاربرد ژئومورفولوژی در برنامهریزی، انتشارات سمت، 1378
معماریان، حسین، زمین شناسی برای مهندسین، انتشارات دانشگاه تهران، 1372
معیری،مسعود و ولی عباسعلی، ژئومورفولوژی زیر بنای ایجاد و توسعهی سیستمهای حیاتی، مجموعه مقالات جایگاه ژئومورفولوژی در آمایش سرزمین و مدیریت محیط، 1387
مقیمی ، ابراهیم، ژئومورفولوژی شهری، انتشارات دانشگاه تهران ، 1385
مهندسان مشاور DHV از هلند، رهنمودهایی برای برنامهریزی مراکز روستایی، جلد 1و2 انتشارات روستا و توسعه ، 1371
میره، محمد، بررسی و ساماندهی اسکان غیر رسمی در شهر قم، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران،دانشکدهی جغرافیا، 1384
نادر صفت، محمد حسین، ژئومورفولوژی عمومی، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری، 1382
نبوی، بهروز، مقدمهای بر روش تحقیق در علوم اجتماعی، انتشارات کتابخانهی فروردین، تهران، 1367
هارینگ و دیگران، درآمدی بر پژوهش علمی در جغرافیا، ترجمهی محمد علی مولازاده، انتشارات دانشگاه شهیدچمران، اهواز، 1377
هودر، راپرت ، جغرافیای توسعه در ایران و جهان، ترجمهی دکتر فضیله خانی و ناصر جوادی، نشر قومس، 1385
هوک، جی. ام. ژئومورفولوژی در برنامهریزی محیطی، ترجمهی محمد جعفر زمردیان، انتشارات سمت، تهران، 1372
49- Goudie,A.s,2004.Encyclopedia of Geomorphology.Routledge pub vol.2
50-Harold, A winters, Majorie K, winters.editor G62, A6 1977, Applications of Geomorphologic Research. Department of geomorphology Michigan state University
51- Varnes,D.J.(1987)Landslide hazard zonation: A review of principles and practice, natural hazard, No.3,61 pp.united nations educational prog