خلاصه گزارش کارآموزی کارخانجات شیمی صنعت حقیقت
رشته شیمی کاربردی فایبرگلاس
مقدمه
ما درباره ماده ای بحث می کنیم که اصطلاحاً فایبرگلاس نامیده می شود. که عبارتست از پلاستیک مسلح به پشم شیشه و یا پولی استر مسلح به پشم شیشه که در حقیقت اساس بهتری نیز برای این ماده می باشند (GRP).
GRP ماده ای است سبک، با دوام و بسیار سخت که می تواند در تولید فرآورده‌های گوناگون بکار رود. این ماده را می توان به اشکال مختلف از قبیل رنگی، کدر و نیمه شفاف، نازک یا ضخیم بکار گرفت.
امروز عملاً حدی برای اندازه محصولات تولیدی از GRP وجود ندارد و برای مثال تا کنون قطعاتی به طول 60 متر برای کشتی ساخته شده است .
GRP ماده ای بی نظیر در میان مواد ساختمانی است که عملاً توسط سازنده آن شکل می گیرد. این شکل گیری می تواند در پوشش بام، مخازن شیمیایی، لوله ها ، سیلوها، ساختمانها و بدنه وسائط نقلیه یا قایق ها مورد استفاده قرار گیرد و در این مسیر سازنده از ترکیبات پیش ساخته استفاده نمی کند بلکه خود مواد را در محل می سازد.
GRP چیست: GRP ترکیبی است از زرین قابل ارتجاع و بادوام با پشم شیشه بسیار سخت زرین تشکیل و پسنده اصلی و معمولاً یک زرین پولی استر است. این زرین بهنگام بکارگیری حالت چسبنده دارد که وقتی به شکل صحیح مورد استفاده قرار گیرد به ماده ای جامه و سخت تبدیل می گردد که در ریخته گری و تولید فرآورده‌هایی از قبیل دکمه و غیره بکار گرفته می شود. و اما همانطوریکه سیمان را می توان به میله‌های آهنی مسلح که در زرین‌های پولی استر را نیز می توان به پشم شیشه مسلح نمود تا GRP بدست آید و این درست کاری است که سازنده فایبر گلاس انجام می دهد. و از یک قالب سطحی استفاده کرده و با قراردادن لویه‌های پشم شیشه و زرین مایع، ضخامت لازم را بدست می آورند و یا اشکال دیگری از قالبگیری را انجام می دهد و بهمین ترتیب پس از جداسازی محصول از قالب میتوان تعداد زیادی در بخشهای مختلف GRP با خانواده پلاستیک مورد بررسی قرار می گیرد و همچنین تکنیک ها و مسائل تولید GRP مورد بحث قرار می‌گیرد.
بخش اول
پلاستیک
پلاستیکها موادی هستند ساخته دست بشر که میتوان آنها را به قالب کالاهای بسیار مفید آورد اولین نوع پلاستیکها در انگلستان و در سال 1862 توسط الکساندر پارکس تولید شد و پارکزین نام گرفت و بعدها پدر سلولوئید گردید.
از آن زمان تا کنون انواع بسیاری از پلاستیکها بطور تجارتی ساخته شده اند که اغلب آنها در 25 سال گذشته بوده است پلاستیکها خواص گسترده و گوناگون دارند . مثلاً فنل فرم آلدئیه (PF) ماده ای سخت و ترموست ، پولی استیرن تر موپلاستیک سخت و شکننده، پولی اتیلین و کلیرید پولی وینیل پلاستیکی مواد ترموپلاستیک محکم و نرم و از این قبیل هستند.
پلاستیکها اشکال فیزیکی گوناگونی نیز دارند بعضی به شکل توده جامد بعضی دیگر به صورت اسفنج سخت انعظاف پذیر ورقه و لایه نازک یافت می شوند.
تمام پلاستیکها یک خاصیت مشترک بسیار مهم دارند و آن ترکیب از میکرو مولکولها دست یعنی مولکول‌های زنجیره ای بزرگ مرکب از تعداد زیادی واحدهای تکرار شده، شیمیدانان این زنجیره‌های ملکولی را پلی مر می‌نامند.
البته تمام پلیی مرها برای تولید پلاستیک بکار نمی روند بلکه بعضی از آنها در ساخت رنگ، بعضی از فایبرهای مصنوعی ، نایلون، ایوان، تری لین و غیره بکار می‌روند و برخی نی در تهیه بستنی کاربرد دارند.
بسیاری از پولی استرها بطور طبیعی یافت می شوند از قبیل سلولز (چوب پنبه)، پروتئین دمو و ابریشم و لاستیک.
پلی مرهای مصنوعی ساخت بشر تا زمانیکه به شکل یا قالبی در نیامده اند به زرین های مصنوعی (یا تنها زرین) موسوم هستند ولی سپس پلاستیک نامیده می‌شوند. اکثر زرین‌های مصنوعی از ترکیبات شیمیایی بدست آمده از نفت و یا ذغال سنگ حاصل می گردند.
پلاستیک مسلح
زرین‌های مصنوعی اغلب بهمراه ماده پراکنده بکار می روند. این مواد پر کننده معمولاً شامل چوب، خاک چینی، پودر کوارتز یا پودر مواد معدنی دیگر و در مورد لاستیک دوده می باشد که به منظور بهتر سازی خواص فیزیکی و گاهی اوقات کاهش هزینه مورد استفاده قرار می گیرند.
پلاستیک‌های بسیار محکم را می توان با مسلح نمودن زرین به لویه‌های کاغذ یا پارچه تولید نمود که برای نمونه کاربرد بسیار زیادی در ساخت عایق‌های الکتریکی و ورقه‌های تزئینی دارد. اگر چه در حقیقت این پلاستیک ها مسلح هستند ولی اصطلاح پلاستیک مسلح هیچگاه برای چنین موادی بکار نمی رود بلکه پلاستیک مسلح تنها به پلاستیکی اطلاق می شود که با پشم شیشه مسلح شده باشد. در حقیقت اکثر پلاستیک‌های مسلح حاوی زرین پولی استر به پشم شیشه می باشند و به اختصار GRP ، FRP و یا تنها RP نامیده می شوند.
فهرست گزارش کارآموزی کارخانجات شیمی صنعت حقیقت
فهرست:
پلاستیک مسلح..............................................................................................
پشم شیشه............................................................................................................
پشم کردن ...................................................................................................
زرین‌های پولی استر....................................................................................
موارد استفاده..............................................................................................
بخش دوم
انعقاد و سخت شدن.....................................................................................
کاتالیزور و شتابدهنده.................................................................................
زرین‌های پیش شتابی..................................................................................
واکنش‌های پروراندن...................................................................................
فرمول سازی برای سخت شدن سریع........................................................
سیستم دیگر پروراندن سریع......................................................................
سیستم دیگر پروراندن سرد........................................................................
عوامل مؤثر در زمان انعقاد.........................................................................
فرمول بندی.................................................................................................
مواد رنگی....................................................................................................
مواد پرکننده.................................................................................................
مواد نرم کننده (پلاستیکها).........................................................................
مخلوط کردن................................................................................................
کنترل انعقاد.................................................................................................
بخش سوم
زرین کرسیتیک غیر مسلح.....................................................................................
مواد پر کننده...............................................................................................
روکش کردن سطوح.............................................................................................
دکمه ریزی...................................................................................................
دورگیری و سفالگری..................................................................................
کف سازی....................................................................................................
اتصال لوله ها..............................................................................................
ملاط پولی استر............................................................................................
مرمر پولی استر...........................................................................................
ترکیبات ساینده............................................................................................
بخش چهارم
قالبگیری تماسی.........................................................................................
مقدمه قالب...................................................................................................
مواد جداساز................................................................................................
روکش ژلاتینی.............................................................................................
لویه گذاری دستی........................................................................................
پروراندن به کمک حرارت............................................................................
قالب‌های حرارتی..........................................................................................
جداسازی قالب.............................................................................................
پروراندن ثانویه...........................................................................................
پیرایش و پرداخت........................................................................................
شرایط کارگاه..............................................................................................
بخش پنجم
کنترل کیفیت...............................................................................................
عیبهای معمول..............................................................................................
چین خوردگی...............................................................................................
ایجاد سوراخهای ریز..................................................................................
چسبندگی ناقص زرین ژل کت.....................................................................
تله دار شدن.................................................................................................
خط خط شدن...............................................................................................
شکل پشم شیشه..........................................................................................
لکه‌های چشم ماهی......................................................................................
تاول..............................................................................................................
ترک ستاره ای.............................................................................................
تله‌های خشک داخلی....................................................................................
آغشتگی ناقص پشم شیشه..........................................................................
خیسیدن........................................................................................................
زرد شدن.....................................................................................................
بازدید...........................................................................................................
نسبت زرین / پشم شیشه.............................................................................
درجه پروراندن............................................................................................
کنترل متغیرها..............................................................................................
بخش ششم
GRP و یک ماده ساختمانی............................................................................
مفاهیم کلی...................................................................................................
سختی...........................................................................................................
ساخت به روش ساندویچی..........................................................................
اسفنج فنولیک...............................................................................................
لاستیک منبسط شده.....................................................................................
اسفنج پولی اورتان.......................................................................................
انتخاب پشم شیشه.......................................................................................
ساخت مرکب................................................................................................
اتصال لویه ها..............................................................................................
هزینه............................................................................................................
عملکرد.........................................................................................................
بخش هفتم
دستورات ایمنی............................................................................................
انبار کردن....................................................................................................
بکارگیری.....................................................................................................
انتقاد و پیشنهاد............................................................................................
منابع
منبع:
نابع
1-Warine Oesign Mannal (Gibs&Cou)
Cristic Resins Prucess Engineering – chemical resistance Date”
3- با کمک و راهنمایی مدیر محترم کارخانه آقای بختیاری